Hầu hết dân số các nước OECD gặp khó khăn với vitamin D và sắt (cùng các dưỡng chất khác). Thiếu vitamin D phổ biến do ít tiếp xúc ánh nắng và ít nguồn thực phẩm, trong khi thiếu sắt (thường biểu hiện là thiếu máu) đặc biệt ảnh hưởng phụ nữ ở tuổi sinh đẻ. Omega-3 là một khoảng trống phổ biến khác, vì nhiều người ăn ít cá béo. Các thiếu hụt khác như folate, iốt, canxi và vitamin B cũng thấy trong khảo sát chế độ ăn. Hãy đi từng nước để xem các vấn đề đáng chú ý:
Khoảng trống dinh dưỡng theo quốc gia
Bảng dưới đây liệt kê từng quốc gia và một vài thiếu hụt hoặc không đủ dưỡng chất chính được ghi nhận ở đó.
| Quốc gia | Thiếu hụt dinh dưỡng chính |
|---|---|
| Áo |
Vitamin D: Không đủ phổ biến (được xếp loại "dưới tối ưu" trong các nghiên cứu). Một khảo sát quốc gia thấy nguồn cung vitamin D của người Áo ở mức "dưới tối ưu" so với các nước khác article.imrpress.com. Sắt: Thiếu máu ảnh hưởng ~13% phụ nữ Áo 15–49 tuổi globalnutritionreport.org, cho thấy nhiều người không nạp đủ sắt. |
| Bỉ |
Vitamin D: Như phần lớn Tây Âu, một tỷ lệ đáng kể người Bỉ có vitamin D thấp (tỷ lệ thiếu hụt ở Tây Âu trong khoảng 30–60% pubmed.ncbi.nlm.nih.gov). Sắt: ~13,6% phụ nữ Bỉ 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org, cho thấy vấn đề thiếu sắt. (Ngoài ra, lượng natri nạp cao được ghi nhận là mối lo trong hồ sơ dinh dưỡng của Bỉ.) |
| Séc |
Vitamin D: Ước tính ở mức thiếu hụt cao – có thể khoảng một phần ba hoặc hơn người Séc có vitamin D thấp (Đông Âu có khoảng thiếu hụt 30–60% pubmed.ncbi.nlm.nih.gov). Sắt: ~21,1% phụ nữ Séc 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org, một tỷ lệ đáng kể cho thấy thiếu sắt. Omega-3: Ăn ít cá nghĩa là ít omega-3 – nhiều người không bao giờ ăn cá béo, với lượng EPA/DHA điển hình thường <100 mg/ngày (thấp hơn nhiều so với khuyến nghị 250–500 mg) cambridge.org. |
| Đan Mạch |
Vitamin D: Dù ở vĩ độ Bắc Âu, Đan Mạch tăng cường một số thực phẩm nhưng vẫn thấy <20% thiếu hụt ở Bắc Âu pubmed.ncbi.nlm.nih.gov. Nhiều người Đan Mạch dùng dầu gan cá tuyết, giúp giữ tỷ lệ thiếu hụt tương đối thấp. Sắt: ~12,2% phụ nữ Đan Mạch 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org (vẫn là vấn đề, dù thấp hơn chút so với trung bình EU). |
| Estonia |
Vitamin D: Có khả năng thiếu hụt cao (vị trí phía bắc và ít nắng mùa đông của Estonia). Ở châu Âu, các khu vực Nam/Đông báo cáo tới 30–60% thiếu hụt pubmed.ncbi.nlm.nih.gov, bao gồm cả Estonia. Sắt: ~21,7% phụ nữ Estonia 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org – một khoảng trống sắt đáng kể. |
| Phần Lan |
Vitamin D: Một câu chuyện thành công – Phần Lan tiên phong tăng cường vitamin D. Năm 2000 chỉ ~33% người Phần Lan có D đủ, nhưng đến 2011 khoảng 90% có mức đủ iadsa.org nhờ tăng cường sữa và bơ phết. Thiếu vitamin D hiện ít phổ biến hơn nhiều ở Phần Lan. Sắt: ~10,9% phụ nữ Phần Lan 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org (thấp hơn nhiều nước, nhưng vẫn đáng chú ý). (Lượng omega-3 nạp cao ở Phần Lan nhờ tiêu thụ cá giúp tránh thiếu hụt đó.) |
| Pháp |
Vitamin D: Pháp có tình trạng vitamin D tốt hơn nhiều nước láng giềng – một nghiên cứu báo cáo chỉ ~14% thiếu hụt researchgate.net, có thể nhờ chế độ ăn và nắng ở các vùng phía nam. Tuy vậy, mức dưới tối ưu vào mùa đông là phổ biến. Sắt: ~10,6% phụ nữ Pháp 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org. Folate: Như phần lớn châu Âu (không tăng cường axit folic vào bột mì), lượng folate nạp thấp phổ biến – ví dụ một bộ phận đáng kể người lớn không đạt lượng folate khuyến nghị. |
| Đức |
Vitamin D: Khoảng trống rất phổ biến – đáng kinh ngạc 82% nam và 91% nữ ở Đức không đạt lượng vitamin D khuyến nghị mynutriapp.com. Điều này cho thấy hầu hết người Đức nhận không đủ vitamin D từ thực phẩm (và nhiều người có mức trong máu thấp, đặc biệt vào mùa đông). Sắt: ~11,7% phụ nữ Đức 15–49 bị thiếu máu genderdata.worldbank.org. Ngoài ra, ~58% phụ nữ Đức không đạt khuyến nghị lượng sắt (đặc biệt phụ nữ trẻ hơn) mynutriapp.com. Iốt: Một vấn đề đáng chú ý – nếu không dùng muối iốt, 96% nam và 97% nữ ở Đức nạp iốt dưới khuyến nghị mynutriapp.com. (Dùng muối iốt giảm mạnh điều này.) Đức trước đây từng đối mặt với thiếu iốt nhẹ. |
| Hy Lạp |
Vitamin D: Dù nắng dồi dào, thiếu vitamin D phổ biến ở Hy Lạp (thói quen văn hóa và dùng kem chống nắng đóng vai trò). Nam Âu nói chung thấy ~30–60% thiếu vitamin D pubmed.ncbi.nlm.nih.gov, nên nhiều người Hy Lạp có mức thấp hơn tối ưu. Sắt: Dù không có số liệu hiện tại chính xác, thiếu máu ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có khả năng khoảng 15–20% (nhiều nước Địa Trung Hải ở mức đó). Omega-3: Chế độ ăn truyền thống có cá, nhưng lượng nạp hiện đại đã giảm. Đảm bảo đủ omega-3 (từ cá hoặc óc chó/hạt lanh) vẫn là mối lo ở nhóm dân số trẻ. |
| Hungary |
Vitamin D: Tương tự các nước Trung/Đông Âu khác, không đủ vitamin D rộng rãi (ước tính ~30–60% thiếu hụt pubmed.ncbi.nlm.nih.gov). Mùa đông dài, hạn chế vitamin D tự nhiên. Sắt: Thiếu máu ở phụ nữ Hungary có khả năng trong khoảng ~20% (không có số liệu chính xác, nhưng dữ liệu khu vực cho thấy thiếu sắt đáng kể ở phụ nữ). Khác: Có thể thấp canxi (nếu lượng sữa nạp thấp) và folate (không bắt buộc tăng cường). |
| Ireland |
Vitamin D: Ireland thực tế báo cáo tỷ lệ thiếu hụt cao – một khảo sát thấy 51% dân số Ireland thiếu vitamin D theo một số tiêu chí researchgate.net. Thời tiết nhiều mây và vĩ độ bắc khiến thực phẩm bổ sung quan trọng. Sắt: ~12,1% phụ nữ Ireland 15–49 bị thiếu máu genderdata.worldbank.org. Phụ nữ trẻ ở Ireland được khuyến khích chú ý lượng sắt nạp để ngăn mệt mỏi và thiếu máu. Folate: Ireland đã cân nhắc tăng cường axit folic vì nhiều phụ nữ ở tuổi sinh đẻ có lượng nạp dưới khuyến nghị (để ngăn dị tật bẩm sinh). |
| Israel |
Vitamin D: Nhiều người Israel không đủ vitamin D, một phần do ở trong nhà/khí hậu. Các nước Trung Đông có thể có tới 80% thiếu hụt frontiersin.org. Dù Israel có thể thấp hơn đôi chút, vitamin D vẫn là mối lo đặc biệt với những người tránh nắng. Sắt: ~12,9% phụ nữ Israel 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org. Thiếu máu do thiếu sắt được công nhận là vấn đề, đặc biệt trong một số cộng đồng và chế độ ăn. |
| Ý |
Vitamin D: Nghịch lý là, nước Ý đầy nắng lại có nhiều người thiếu vitamin D. Lối sống ít vận động trong nhà khiến nhiều người Ý có mức thấp – một nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ thiếu hụt ~40% researchgate.net. Đó là vấn đề sức khỏe cộng đồng được công nhận dù có nắng Địa Trung Hải. Sắt: ~13,6% phụ nữ Ý 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org, cho thấy có khoảng trống sắt. Chế độ ăn Ý, dù giàu nhiều dưỡng chất, có thể cung cấp thiếu sắt cho phụ nữ trừ khi ăn nhiều thịt đỏ hoặc các loại đậu. Iốt: Trước đây Ý thiếu iốt (bướu cổ phổ biến), nhưng luật năm 2005 thúc đẩy muối iốt đã cải thiện điều này. Đến 2020 Ý được coi là đủ iốt pubmed.ncbi.nlm.nih.gov, dù vẫn khuyến khích nâng cao nhận thức. |
| Nhật Bản |
Vitamin D: Chế độ ăn Nhật có cá, nên tình trạng vitamin D tốt hơn ở châu Âu. Tuy vậy, làm việc trong nhà và dùng kem chống nắng nghĩa là một số người có mức thấp (đặc biệt người cao tuổi). Nhìn chung, thiếu vitamin D ít phổ biến hơn ở Nhật so với các nước phương Tây sciencedirect.com. Sắt: Thiếu sắt ở phụ nữ là khoảng trống then chốt – khoảng 17–19% phụ nữ Nhật 20–49 tuổi bị thiếu máu pmc.ncbi.nlm.nih.gov genderdata.worldbank.org. Các khảo sát sức khỏe Nhật nhấn mạnh nhiều phụ nữ trẻ nạp sắt không đủ (có thể do ăn ít thịt đỏ). Canxi: Truyền thống tiêu thụ sữa thấp hơn nghĩa là lượng canxi nạp có thể thấp với một số người Nhật, dù tăng tiêu thụ sữa và cá nhỏ (ăn cả xương) giúp ích. |
| Hàn Quốc |
Vitamin D: Hàn Quốc thấy vitamin D không đủ rất cao. Một nghiên cứu quốc gia thấy "chỉ dưới 70%" người khỏe mạnh 40–49 tuổi có mức vitamin D thiếu hụt pmc.ncbi.nlm.nih.gov. Lối sống đô thị hiện đại (sống chung cư cao tầng, làm việc trong nhà) góp phần vào tình trạng D thấp dù thời tiết nắng. Sắt: Thiếu máu là vấn đề mức vừa – khoảng 12–16% phụ nữ Hàn 15–49 bị thiếu máu pmc.ncbi.nlm.nih.govbmcpublichealth.biomedcentral.com, với tỷ lệ cao hơn ở tuổi cuối thiếu niên và 20. Chế độ ăn ít sắt heme (thịt đỏ) có thể làm trầm trọng thêm. Khác: Lượng canxi và magie nạp thường dưới khuyến nghị ở Hàn Quốc do ít sữa và ngũ cốc nguyên hạt tương ứng (như ghi nhận trong các nghiên cứu chế độ ăn). |
| Latvia |
Vitamin D: Vĩ độ cao nghĩa là người Latvia được nắng mùa đông rất hạn chế. Tỷ lệ thiếu vitamin D đáng kể (có khả năng trong khoảng 30–60% như các nước láng giềng). Thực phẩm bổ sung được khuyến nghị vào mùa đông cho nhiều người. Sắt: Khoảng một phần năm phụ nữ Latvia 15–49 bị thiếu máu borgenproject.orgborgenproject.org. Dữ liệu Ngân hàng Thế giới cho thấy hơn 20% một chút, phản ánh khoảng trống sắt đáng kể. Khác: Latvia cũng đối mặt vấn đề lượng folate và iốt nạp – ví dụ, gần một nửa các bé gái trong một nghiên cứu có lượng iốt nạp không đủ sciencedirect.com. |
| Lithuania |
Vitamin D: Tương tự Latvia/Estonia, ít ánh nắng dẫn đến không đủ vitamin D rộng rãi. Nhiều người Lithuania có khả năng thiếu hụt nếu không dùng thực phẩm bổ sung (không có chương trình tăng cường). Sắt: Khoảng 23–24% phụ nữ Lithuania ở tuổi sinh sản bị thiếu máu tradingeconomics.com, một trong những tỷ lệ cao hơn ở châu Âu. Phụ nữ thường cần thực phẩm giàu sắt hoặc thực phẩm bổ sung. |
| Luxembourg |
Vitamin D: No specific data, but by geography and lifestyle Luxembourg likely has vitamin D gaps resembling its neighbors (e.g. Germany/France) – so a majority do not get enough vitamin D from diet alone. Iron: Estimates vary – one source reported ~10.2% anemia in women (2019) genderdata.worldbank.org, while an earlier figure was ~15.9% (2016) ceicdata.com. In any case, iron deficiency exists but at relatively lower prevalence compared to Eastern Europe. |
| Hà Lan |
Vitamin D: Người Hà Lan cũng gặp khó với vitamin D – nhiều người không nhận đủ nắng hoặc D từ chế độ ăn. Thực tế, 48% toàn bộ dân số Hà Lan không đạt lượng vitamin D khuyến nghị (theo một nghiên cứu dùng dữ liệu quốc gia) pmc.ncbi.nlm.nih.gov. Thực phẩm bổ sung được khuyên đặc biệt cho người cao tuổi và người da sẫm. Sắt: ~12,8% phụ nữ Hà Lan 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org (theo GNR). Lượng sắt nạp có thể ở mức biên với phụ nữ trẻ ở Hà Lan, dù dân số nhìn chung được nuôi dưỡng tốt. Folate: Không đủ folate cũng phổ biến – Hà Lan không tăng cường bột mì, và nhiều người lớn (đặc biệt phụ nữ) không đạt lượng folate khuyến nghị, điều đáng lo cho thai kỳ. |
| Na Uy |
Vitamin D: Người Na Uy truyền thống dùng dầu gan cá tuyết (giàu vitamin D), điều này giúp ích, nhưng những ai không dùng có thể bị thiếu hụt do mùa đông tối. Tỷ lệ thiếu hụt ở Bắc Âu dưới 20% trong một số nghiên cứu pubmed.ncbi.nlm.nih.gov – Na Uy có khả năng quanh mức đó nhờ tăng cường và cá. Dẫu vậy, nhà chức trách khuyến nghị thực phẩm bổ sung vitamin D vào mùa đông cho hầu hết mọi người. Sắt: ~12,0% phụ nữ Na Uy 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org. Thiếu sắt được công nhận, dù tỷ lệ ở Na Uy ở mức vừa. Khác: Lượng omega-3 nạp thực tế tốt ở Na Uy (tiêu thụ cá nhiều), nên thiếu omega-3 không phải vấn đề lớn ở đó. |
| Ba Lan |
Vitamin D: Thiếu hụt rất phổ biến – vĩ độ và chế độ ăn của Ba Lan nghĩa là nhiều người có vitamin D thấp, đặc biệt vào mùa đông. Ước tính phần lớn người lớn Ba Lan có mức dưới tối ưu trong các tháng lạnh. Các chiến dịch y tế công cộng khuyến khích thực phẩm bổ sung vitamin D. Sắt: Dù không có số liệu thiếu máu chính xác ở trên, Ba Lan có khả năng có tỷ lệ thiếu máu ở phụ nữ khoảng giữa mười mấy phần trăm. (Để tham khảo, các nước láng giềng Slovakia và Lithuania ~20–25%, và Tây Âu ~13%.) Vì vậy lượng sắt nạp của phụ nữ có thể tốt hơn. Iốt: Ba Lan bắt buộc muối iốt từ thập niên 1990, giảm đáng kể thiếu iốt. Ngày nay tình trạng iốt nhìn chung đủ, dù việc giảm dùng muối cho tăng huyết áp đã dẫn đến thiếu iốt nhẹ tái xuất hiện trong một số trường hợp who.int. |
| Bồ Đào Nha |
Vitamin D: Cũng như các nước Nam Âu khác, Bồ Đào Nha thấy một bộ phận đáng kể dân số có vitamin D thấp (thường gây ngạc nhiên vì có nắng – nhưng mọi người có thể tránh nắng giữa trưa hoặc có da sẫm hơn nếu gốc Phi/Brazil). Nhiều người lớn không đủ, đặc biệt vào mùa đông. Sắt: ~13,2% phụ nữ Bồ Đào Nha 15–49 bị thiếu máu globalnutritionreport.org. Thiếu máu do thiếu sắt là vấn đề sức khỏe cộng đồng mức vừa; các thành phần giàu sắt như đậu, rau xanh hoặc thịt nạc được khuyến khích trong chế độ ăn. |
| Slovakia |
Vitamin D: Có khả năng tỷ lệ thiếu hụt cao. Chế độ ăn của Slovakia có ít thực phẩm giàu vitamin D và ánh nắng hạn chế vào mùa đông. Không có tăng cường rộng rãi, nhiều người Slovakia có mức vitamin D không đủ (tương tự Séc và Ba Lan). Sắt: Tỷ lệ thiếu máu cao – khoảng 23–25% phụ nữ Slovakia 15–49 bị thiếu máu genderdata.worldbank.org tradingeconomics.com. Điều này cho thấy gần một trong bốn người bị thiếu máu do thiếu sắt, một mối lo nghiêm trọng. Cải thiện lượng sắt nạp (ví dụ qua chế độ ăn hoặc thực phẩm bổ sung) cho phụ nữ là ưu tiên sức khỏe cộng đồng. |
| Slovenia |
Vitamin D: Là nước Trung Âu, Slovenia đối mặt khoảng trống vitamin D. Không bắt buộc tăng cường, nên một phần lớn dân số có khả năng có vitamin D thấp, đặc biệt trong nửa năm ít nắng. Sắt: ~21,8% phụ nữ Slovenia 15–49 bị thiếu máu genderdata.worldbank.org, cho thấy thiếu sắt đáng kể. Cơ quan y tế Slovenia đã ghi nhận cần cải thiện tình trạng sắt của phụ nữ (qua giáo dục chế độ ăn). |
| Tây Ban Nha |
Vitamin D: Thiếu hụt phổ biến đáng ngạc nhiên – ngay cả ở Tây Ban Nha đầy nắng, khoảng một phần ba dân số (33,9%) có nguy cơ thiếu vitamin D researchgate.net. Nhiều người Tây Ban Nha có mức dưới tối ưu, đặc biệt ở các vùng phía bắc hoặc người cao tuổi. Sắt: Thiếu máu ở phụ nữ Tây Ban Nha ước tính khoảng 15–17%. Số liệu năm 2016 là 16,6% globalnutritionreport.org. Lượng sắt nạp có thể thấp ở phụ nữ trẻ (những người ăn ít thịt đỏ). Khác: Folate có thể thấp (Tây Ban Nha không tăng cường axit folic; phụ nữ được khuyên bổ sung khi dự định mang thai), và lượng chất xơ nạp cũng dưới khuyến nghị ở nhiều người (dù chất xơ không phải vitamin/khoáng chất, đó là khoảng trống được ghi nhận trong chế độ ăn phương Tây). |
| Thụy Điển |
Vitamin D: Nhờ tăng cường (Thụy Điển thêm vitamin D vào sữa và bơ thực vật) và tiêu thụ cá, người Thụy Điển khá hơn chút về vitamin D so với nhiều người châu Âu – nhưng vẫn có số lượng đáng kể có mức không đủ. Ví dụ, ~18% người Thụy Điển thiếu hụt (<30 nmol/L) trong một nghiên cứu pmc.ncbi.nlm.nih.gov. Bổ sung vào mùa đông được khuyến khích. Sắt: ~13,6% phụ nữ Thụy Điển 15–49 bị thiếu máu genderdata.worldbank.org. Thiếu sắt tồn tại đặc biệt ở các bé gái tuổi teen và phụ nữ có kinh nguyệt nhiều – các khảo sát sức khỏe Thụy Điển theo dõi điều này. |
| Thụy Sĩ |
Vitamin D: Nhiều người Thụy Sĩ thiếu vitamin D, đặc biệt vào mùa đông (do vĩ độ cao và lối sống trong nhà). Ước tính khoảng 40% người châu Âu (gồm người Thụy Sĩ) bị thiếu hụt nature.com. Thụy Sĩ đã bắt đầu một số tăng cường (ví dụ thực phẩm thêm D) nhưng chưa rộng rãi. Sắt: ~11,3% phụ nữ Thụy Sĩ 15–49 bị thiếu máu genderdata.worldbank.org. Tỷ lệ của Thụy Sĩ thấp hơn chút so với trung bình châu Âu, nhưng khoảng một trong mười phụ nữ vẫn bị thiếu máu do thiếu sắt – chủ yếu ở phụ nữ trẻ hơn. Khác: Chế độ ăn Thụy Sĩ có thể thấp iốt nếu dùng muối không iốt, nhưng Thụy Sĩ có muối iốt từ lâu và hiện có tình trạng iốt đủ trên toàn quốc. |
| Thổ Nhĩ Kỳ (Türkiye) |
Vitamin D: Thổ Nhĩ Kỳ đối mặt đại dịch thiếu vitamin D tương tự các nước Trung Đông khác. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ rất cao – có thể hơn một nửa dân số có vitamin D không đủ. Trang phục văn hóa, ở trong nhà vào những ngày nóng và tăng cường hạn chế góp phần. Các cơ quan y tế công cộng thúc giục bổ sung vitamin D cho nhóm nguy cơ. Sắt: Thiếu sắt phổ biến ở phụ nữ Thổ Nhĩ Kỳ. ~30% phụ nữ 15–49 bị thiếu máu ceicdata.com – gần một trong ba. Đây là một trong những tỷ lệ cao nhất trong các nước OECD được liệt kê. Chế độ ăn giàu sắt (hoặc bổ sung trong thai kỳ) được thúc đẩy mạnh để chống lại điều này. Khác: Thiếu kẽm cũng có thể tương đối phổ biến ở Thổ Nhĩ Kỳ (do ăn ít thịt ở vùng nghèo hơn), và tình trạng folate ở phụ nữ có thể thấp (tăng cường axit folic vào bột mì không bắt buộc ở Thổ Nhĩ Kỳ). |
| Vương quốc Anh |
Vitamin D: Anh có tỷ lệ vitamin D không đủ cao. Khoảng 20% người bị thiếu hụt hoàn toàn và tới 60% có mức không đủ, nghĩa là tổng thể khoảng 4 trong 5 người lớn không đạt tình trạng vitamin D tối ưu vitall.co.uk. Khí hậu nhiều mây và tăng cường hạn chế là thủ phạm. Chính phủ thậm chí cung cấp vitamin D miễn phí cho nhóm dễ tổn thương vào mùa đông. Sắt: ~13,6% phụ nữ Anh 15–49 bị thiếu máutradingeconomics.com (dữ liệu 2019). Ngoài ra, các khảo sát chế độ ăn ở Anh cho thấy nhiều bé gái tuổi teen và phụ nữ nạp sắt dưới khuyến nghị – sắt là khoảng trống đáng chú ý dẫn đến mệt mỏi. Folate & các chất khác: Anh gần đây quyết định tăng cường axit folic vào bột mì (để ngăn dị tật bẩm sinh) vì thiếu folate ở phụ nữ trẻ là mối lo. Các thiếu hụt phổ biến khác gồm magie, kali và selen, vì chế độ ăn của người Anh nghiêng về thực phẩm chế biến (ít các vi chất này hơn) theguardian.com. |
| Hoa Kỳ |
Vitamin D: Dân số Hoa Kỳ cũng gặp khó với vitamin D – một nghiên cứu thấy 42% người lớn Mỹ bị thiếu hụt pubmed.ncbi.nlm.nih.gov. Nếu dùng thước đo nghiêm ngặt hơn về lượng nạp từ chế độ ăn, lên tới 94,3% người Mỹ không đạt nhu cầu vitamin D hằng ngày từ thực phẩm lpi.oregonstate.edu (vì ít thực phẩm tự nhiên chứa vitamin D) – dù nhiều người dùng thực phẩm bổ sung. Sắt: Khoảng 11–12% phụ nữ Mỹ 15–49 bị thiếu máu cdc.gov (và tỷ lệ đã tăng nhẹ trong hai thập kỷ qua). Thiếu máu do thiếu sắt đặc biệt ảnh hưởng phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt nhiều, phụ nữ mang thai và bé gái tuổi teen. Trong khi đó, nam giới và phụ nữ sau mãn kinh có tỷ lệ thiếu máu thấp hơn nhiều. Các khoảng trống phổ biến khác: Theo các khảo sát quốc gia, phần lớn người Mỹ không đạt nhu cầu vitamin E (≈88% không đủ), magie (≈52%), vitamin A (≈43%), vitamin C (≈39%) và canxi (≈44%) lpi.oregonstate.edu. Nói ngắn gọn, nhiều người Mỹ ăn thừa nhưng thiếu dinh dưỡng về vi chất – chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến khiến người ta thiếu vitamin/khoáng chất thiết yếu. Folate là điểm sáng tương đối ở Mỹ, vì các sản phẩm ngũ cốc được tăng cường, giảm mạnh thiếu folate trong dân số chung. |
Nguồn: Dữ liệu trên đến từ nhiều nguồn gồm hồ sơ quốc gia của Global Nutrition Report (cho tỷ lệ thiếu máu) globalnutritionreport.org globalnutritionreport.org globalnutritionreport.org, các nghiên cứu khoa học và tổng quan về vitamin D và các dưỡng chất khác nature.com mynutriapp.com cambridge.org, và các khảo sát hoặc cơ sở dữ liệu sức khỏe quốc gia (ví dụ phân tích của Linus Pauling Institute về dữ liệu NHANES của Mỹ lpi.oregonstate.edu). Mỗi thống kê cụ thể đều kèm trích dẫn.
Các chủ đề chung và suy nghĩ cuối
Như chúng ta thấy, thiếu vitamin D nổi bật ở hầu hết các nước OECD này. Dù khí hậu khác nhau, lối sống đã thay đổi khiến người ta ít tiếp xúc nắng hơn (công việc văn phòng, sống đô thị), và chế độ ăn thường không bù đắp được. Đó không chỉ là vấn đề của Bắc Âu – ngay cả các nước nắng cũng cho thấy khoảng trống vitamin D cao đáng ngạc nhiên researchgate.net. Tăng cường thực phẩm và thực phẩm bổ sung là các chiến lược chính đang được dùng (ví dụ thành công của Phần Lan trong nâng mức vitamin D nhờ tăng cường là một ví dụ tích cực iadsa.org).
Thiếu sắt (và thiếu máu) là một mối lo phổ quát khác, đặc biệt với phụ nữ. Ở hầu hết mọi quốc gia được liệt kê, khoảng 10–20% (hoặc hơn) phụ nữ trong độ tuổi sinh sản bị thiếu máu, phần lớn do lượng sắt nạp không đủ bù mất mát qua kinh nguyệt globalnutritionreport.org pmc.ncbi.nlm.nih.gov. Điều này có thể dẫn đến mệt mỏi, giảm hiệu suất làm việc và các vấn đề sức khỏe khác. Giải quyết nghĩa là thúc đẩy thực phẩm giàu sắt (hoặc bổ sung khi cần) và trong một số trường hợp tăng cường thực phẩm (ví dụ Anh thêm sắt vào bột mì trắng theo luật).
Các khoảng trống khác gồm axit béo omega-3 – nhiều chế độ ăn phương Tây thiếu cá béo, dẫn đến mức omega-3 thấp (các nghiên cứu máu cho thấy Chỉ số Omega-3 rất thấp ở Bắc Mỹ và phần lớn châu Âu sciencedirect.com). Điều này thúc đẩy lời khuyên ăn cá hai lần mỗi tuần hoặc cân nhắc thực phẩm bổ sung dầu cá cho sức khỏe tim. Folate (vitamin B9) không đủ ở những nơi không có tăng cường; nhận ra điều này, các nước như Anh đang chuyển sang tăng cường bột mì, học từ Mỹ và Canada nơi tăng cường đã giảm mạnh thiếu folate. Thiếu iốt, từng phổ biến, đã cải thiện ở nhiều nước OECD nhờ muối iốt – nhưng nếu người ta chuyển sang muối cao cấp không iốt hoặc thường xuyên ăn ngoài (nơi muối iốt không bắt buộc), thiếu iốt nhẹ có thể tái xuất hiện mynutriapp.com. Đó là lời nhắc rằng ngay cả các thiếu hụt "cổ điển" cũng có thể quay lại nếu các biện pháp y tế công cộng không được duy trì.
Nói ngắn gọn, ngay cả các nước giàu cũng chống chọi với "cái đói tiềm ẩn" – thiếu vi chất trong chế độ ăn. Chế độ ăn thực phẩm chế biến hiện đại cung cấp nhiều calo nhưng không phải lúc nào cũng đủ vitamin và khoáng chất lpi.oregonstate.edu. Bức tranh chung ở các nước OECD này nhìn chung tương tự:
vitamin D và sắt là các thiếu hụt nổi bật,
với các chất khác như folate, iốt, canxi, vitamin B12, magie và omega-3 cũng xuất hiện thường xuyên. Mỗi nước có sắc thái riêng (ví dụ Phần Lan làm tốt về vitamin D, Thổ Nhĩ Kỳ vật lộn nhiều hơn với thiếu máu), nhưng không nước nào không có thiếu hụt dinh dưỡng.
Tin tốt là nhận thức đang tăng lên. Nhiều chính phủ hiện ban hành khuyến nghị vitamin D, khuyến khích chế độ ăn cân bằng (nhiều trái cây, rau, hạt và cá hơn) và cân nhắc chính sách tăng cường cho các dưỡng chất chính. Cá nhân cũng ngày càng nhận thức hơn, đôi khi dùng vitamin tổng hợp hoặc thực phẩm bổ sung cụ thể. Giải quyết các khoảng trống dưỡng chất này quan trọng cho sức khỏe lâu dài – xử lý chúng có thể cải thiện mức năng lượng, chức năng miễn dịch, sức khỏe xương và sự khỏe mạnh tổng thể của dân số.
Bằng cách giữ trọng tâm rộng (qua nhiều dưỡng chất) và xem dữ liệu từ nhiều nước, chúng ta có hiểu biết rõ ràng: thiếu hụt dinh dưỡng là thách thức chung ở OECD, và cần cách tiếp cận toàn diện – gồm đa dạng hóa chế độ ăn, tăng cường thực phẩm và bổ sung khi phù hợp – để đảm bảo dân số nhận đủ mọi dưỡng chất cần thiết. Mỗi thống kê ở trên nhấn mạnh các lĩnh vực cần cải thiện, và với nỗ lực liên tục, những con số này có thể dần đi đúng hướng.
